پیشگیری وضعی از جرایم سایبری (پارت دوم)

۱۳۹۸-۰۴-۱۰ ۱۱:۱۸
تنظیم اندازه قلم

پ

۵:۲۹

پیشگیری وضعی از جرایم سایبری (پارت دوم)

تاریخچه جرایم رایانه‌ای: 
به دلیل بهره مند نبودن دولت‌ها و کشورها از فناوری و تکنولوژی تعیین تاریخ دقیق شروع جرم رایانه‌ای سخت به نظر می رسد. شاید بتوان تاریخ اولین جرم رایانه‌ای را به زمانی نسبت داد که چرتکه وارد محاسبات افراد بشر شد اما باز این سؤال مطرح می شود که آیا در آن زمان عمل استفاده غیر مجاز از چرتکه و یا حتی زمآن‌های بعد از آن استفاده از «ماشین جمع زن پاسکال» و یا «ماشین محاسبه لایب» جرم انگاری شده بود یا خیر چراکه همان طور که می دانیم بر طبق اصل قانونی بودن جرایم و مجازات ما هر فعل یا ترک فعل که به موجب قانون برای آن مجازات تعیین شده جرم است و لاغیر. (ابراهیمی،  ۱۳۹۱: ۱۹)

در کتابچه راهنمای سازمان ملل متحد برای جلوگیری و کنترل جرایم مرتبط با رایانه آمده است. «تعیین زمان واقعی ارتکاب اولین جرم کامپیوتری کار دشواری است. کامپیوتر از زمان چرتکه که از ۳۵۰۰ سال قبل از میلاد در ژاپن، چین و هند وجود داشته ، به نوعی مطرح بوده است. در سال ۱۸۰۱ انگیزه های مالی باعث شد تا ژوزف ژاکارد یکی از صاحبان کارخانه های نساجی در فرانسه ، اولین کارت کامپیوتری را طراحی کند. این دستگاه امکان تکرار یک رشته مراحل پیاپی را در بافت پارچه های مخصوص فراهم می ساخت. کارکنان ژاکارد چنان از به مخاطره افتادن وضعیت شغلی و زندگی خود نگران بودند که درصدد بر آمدند با اقدامات خرابکارانه، مانع استفاده از این فناوری تازه بشوند و بدین ترتیب یک جرم رایانه‌ای مرتکب شدند.»

برخی نیز قضیة الدون رویس آمریکایی، در سال ۱۹۶۳ را اولین جرم رایانه‌ای کشف شده می دانند و قضیه به این شکل بود که «الدون رویس» حسابدار یک شرکت آمریکایی بود. چون به زعم وی شرکت حق او را پایمال کرده بود، بنابراین با تهیة برنامه ای، قسمتی از پول های شرکت را به خود اختصاص داد. انگیزة رویس از این کار انتقام گیری بود. مکانیزم کار بدین گونه بود که شرکت محل کار وی یک عمده فروشی میوه و سبزی بود، محصولات متنوعی را از کشاورزان می خرید و با استفاده از تجهیزات خود از قبیل کامیون ها، انبار و بسته بندی و سرویس دهی به گروههای فروشندگان، آن‌ها را عرضه می کرد. به دلیل وضعیت خاص این شغل، قیمت ها در نوسان بود و ارزیابی امور تنها می توانست از عهدة کامپیوتر برآید تا کنترل محاسبات و عملیات این شرکت عظیم را عهده دار شود. کلیة امور حسابرسی و ممیزی اسناد و مدارک و صورت حساب ها به صورت اطلاعات مضبوط در نوارهای الکترونیکی بود. رویس در برنامه‌ها دستورالعمل های اضافی را گنجانده بود و قیمت کالاها را با ظرافت خاصی تغییر می داد(رضوی،  ۱۳۸۸: ۲۵). وی در تنظیم درآمد، مبلغی را کاهش می داد و مبالغ حاصله را به حساب های مخصوی واریز می کرد، بعد در زمآن‌های خاص چکی به نام یکی از ۱۷ شرکت جعلی و ساختگی خودش صادر و مقداری از مبالغ را برداشت می کرد. بدین ترتیب وی توانست در مدت شش سال بیش از یک میلیون دلار برداشت کند. اما او در سر راه خود مشکلی داشت و آن این بود که نمی توانست مکانیسمی برای توقف عملکرد سیستم بیندیشد، بنابراین در نهایت خود را به مراجع قضایی معرفی و به جرم خود اعتراف کرد و به مدت ۱۰ سال زندان محکوم شد.

تعریف جرایم رایانه‌ای:
جرم رایانه‌ای چیست؟
 جرایم اینترنتی و رایانه‌ای نوعی جرایم جدید می‌باشد. طیف گسترده افعال مجرمانه‌ای که ذیل این مفهوم جا دارند و ماهیت متغیر آن‌ها که ناشی از پیشرفت لحظه به لحظه فناوری اطلاعات و شیوه‌های سوءاستفاده از آن است ارائه تعریف جامع و مانع و خالی از مناقشه را مشکل و چه بسا غیرممکن می‌سازد؛ تا آنجا که در جدیدترین و جامع‌ترین سند بین‌المللی موجود در این زمینه (کنوانسیون جرایم سایبر ۲۰۰۱ بوداپست) تعریفی از این جرایم به عمل نیامده است. به نظر می رسد کامل ترین تعریف این باشد: «هر جرمی که قانونگذار به صراحت رایانه را به منزله موضوع یا وسیله جرم جزء رکن مادی آن اعلام کرده باشد، یا عملاً رایانه به منزله موضوع یا وسیله ارتکاب یا وسیله ذخیره یا پردازش یا انتقال دلایل جرم در آن نقش داشته باشد».  این تعریف هم علاوه بر جرایم ذکر شده در دو دسته قبل، جرایمی را نیز‌که صرفاً دلایل آن‌ها یا اطلاعات مربوطه در رایانه ذخیره شده‌اند، به لحاظ تأمین بهتر اهداف تحقیق و تعقیب جرم با در نظر گرفتن قواعد خاص آیین دادرسی کیفری، جزء جرایم رایانه‌ای دانسته است(پاک‌نهاد،  ۱۳۸۸: ۱۵).

برخی از نویسندگان جرایم رایانه‌ای (کامپیوتری) را مترادف با جرم سایبری می دانند و آن دو را دارای دو معنی و مفهوم می دانند.. در تعریف موسع از جرم کامپیوتری هر فعل و ترک فعلی که «در» یا «از طریق» یا «به کمک» از طریق اتصال به اینترنت، چه به‌طور مستقیم، یا به‌طور  غیرمستقیم رخ می دهد و توسط قانون ممنوع گردیده و برای آن مجازات در نظر گرفته شده است جرم کامپیوتری نامیده می شود. و بر این اساس جرایم کامپیوتری را می توان به سه دسته تقسیم نمود :
دستة اول : جرایمی هستند که در آن‌ها رایانه و تجهیزات جانبی آن موضوع جرم واقع می شوند مانند سرقت، تخریب و غیره.
دستة دوم : جرایمی هستند که در آن‌ها کامپیوتر به‌عنوان ابزار وسیله توسط مجرم برای ارتکاب جرم بکار گرفته می شود.
دستة سوم : جرایمی هستند که می توان آن‌ها را جرایم کامپیوتری محض نامید. این نوع از جرایم کاملاً با جرایم کلاسیک تفاوت دارند و در دنیای مجازی به وقوع می پیوندند. اما آثار آن‌ها در دنیای واقعی ظاهر می شود، مانند دسترسی غیر مجاز به سیستم های کامپیوتری .

سازمان‌همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) جرم رایانه‌ای را چنین تعریف می کند (سوءاستفاده از کامپیوتر شامل هر رفتار غیر قانونی غیر اخلاقی یا غیر مجاز مربوط به پردازش اتوماتیک و انتقال داده‌هاست)
رایانه‌ای به معنای اخص قائل به تفکیک شویم جرایم رایانه‌ای به معنای اعم هم شامل جرایم علیه داده‌ها و هم شامل جرایم محیط سایبر می شود ولی جرایم رایانه‌ای به معنای اخص شامل جرایم رایانه‌ای نسل اول می شود که در ذیل نمودار آن ترسیم شده است.و نکتة دیگر اینکه همان طور که بیان شد تعاریف مختلفی در مورد جرم رایانه‌ای ارائه شده و ما تعریف واحد بین المللی در این زمینه نداریم.

حال تعریف جرایم رایانه‌ای «هر فعل و یا ترک فعل غیر قانونی که یا به وسیله رایانه و یا با اخلال در سیستم های رایانه‌ای و یا نفوذ در سیستم های رایانه‌ای را گویند که به موجب قانون برای آن مجازات تعیین شده را جرم رایانه‌ای گویند هر جرمی که قانون گذار به صراحت رایانه را به منزله موضوع یا وسیله جرم جزء رکن مادی آن اعلام کرده باشد(پاک‌نهاد ، ۱۳۸۸: ۱۹).

کلمات کلیدی :

افزودن دیدگاه جدید

700X100.gif

مطالب آموزشی مرتبط