الزامات تربیت فرزند در عصر رسانه

فرهنگ جامعه امروز ما مملو از پیام های رسانه‌ای است. در دهکده جهانی امروز هر فرد با تلفن همراه و رایانه شخصی خود، در کمتر از چند ثانیه می‌تواند به راحتی به اطلاعات به روز و جهانی در هر زمینه‌ای دست یابد؛ اما مسئله امروز ما دسترسی به اطلاعات نیست.

آیا ما قادر به پردازش و درک تمام پیام‌های رسانه‌ای که روزانه در اختیارمان قرار می‌گیرد، هستیم؟ زمان کافی برای این کار داریم؟ کودکان ما می‌توانند بازی ویدئویی با انیمیشنی را انتخاب کنند که متناسب با ارزش‌های فرهنگی، سن و ویژگی‌های شناختی آن‌ها باشد؟

بمباران اطلاعاتی و هجوم سیل آسای پیام‌های رسانه‌ای، زنگ خطری است که متأسفانه در جامعه‌ما به طور جدی به آن پرداخته نمی‌شود، رسانه‌ها در کنار سایر نهادهای جامعه پذیر، نقش اساسی در شکل گیری شناخت کودکان دارند. تجاربی که انسان در سنین خردسالی از محیط اطراف خود کسب می‌کند، نقش مهمی در پی ریزی جهان بینی او دارد. بنابراین اگر پدیده های جهان پیرامون به طرز شایسته ای به کودکان معرفی نشود، دید و نگرش آنان به جهان هستی خدشه‌دار خواهد شد و فکر و عمل برخاسته از این نگرش نادرست، به بیراهه خواهد رفت. کودکان با عنوان مخاطبان خاص رسانه ها شناخته می شوند. آن‌ها به دلیل دانش و توانایی اندک برای پردازش و تحلیل پیام‌های رسانه‌ای، آسیب‌پذیری بالایی در برای رسانه‌ها دارند. کودکان به دلیل محدودیت شناخت، مرز بین طور واقعی و خیالی را به درستی تشخیص نمی‌دهند و اغلب، خیال پردازی‌های پیام‌های رسانه‌ای را واقعی میانگارند.

در بسیاری از موارد، کودکان با شخصیت‌های خیالی برنامه‌های تلویزیونی همذات پنداری می‌کنند و تلاش برای باز تولید نقش‌های خیالی را در زندگی واقعی خویش دارند. از سویی کودکان از نظر اخلاقی، شناختی، عاطفی، همچنین تجربه و توانایی پردازش، در سطوح پایین‌تری نسبت به مخاطبان بزرگسال قرار دارند و از سوی دیگر کودکان آشکارا کنجکاو و مشتاق فراگیری هستند.
 

فایل پیوست

نمی توان انکار کرد رسانه‌های جمعی نظیر تلویزیون، سینما و بازی‌های ویدئویی، در حال شکل دادن فرهنگی هستند که ما در آن زندگی می‌کنیم. فرهنگی که ما آن را نساختیم، بلکه برخاسته از صنعت است و از طريق رسانه‌ها به عموم مردم منتقل می‌شود.

این فرهنگ برساخته، خارج از کنترل ماست و به طرز جالب توجهی فرزندپروری ما را تحت تأثیر قرار داده است. ما تا وقتی نتوانیم این نیرو را درک کرده و مهار کنیم، برای تربیت صحیح فرزندانمان به طور کامل قدرت نخواهیم داشت. از سوی دیگر، جنبۀ ناخوشایند زندگی امروزی، پراکندگی آن است و فعالان عرصه آموزش، همواره از کاهش زمان تمرکز کودکان شکایت دارند.

فرهنگ امروزی مانع از تمرکز و توجه است؛ چراکه ده‌ها شبکه تلویزیونی و ده‌ها برابر آن، شبکه ماهواره‌ای و پایگاه‌های اینترنتی وجود دارد؛ پدیده‌ای که در گذشته وجود نداشت.

امروزه در برنامه‌ها و فیلم‌ها، دائما با چرخش زاویه دوربین روبرو هستیم. دو ثانیه از این زاویه، سه ثانیه از زاویه بازتر، چهار ثانیه از زاویه نزدیک و همین طور تا آخر.

وقتی به طور روزانه با پدیده پراکندگی سروکار داریم، توانایی تمرکز روی جزئیات را از دست می‌دهیم؛ چیزی که خلاف یادگیری است. ذهن کودکانی که وقت خود را با رسانه‌هاي جمعی چون تلویزیون و بازی‌های ویدئویی و... می‌گذرانند، به زمان‌های کوتاه، سرعت‌های بالا و هیجانات متوالی عادت می‌کنند و مهارت تمرکز و دقت برای مدت طولانی را از دست می‌دهند. تعداد آمار بالای بچه‌های بیش فعال، خود حاکی از وجود کودکانی است که قربانی این محیط شده‌اند. تلاش‌ما در این کتاب آن است که در گام نخست، الزامات و شرایط عصر حاضر را بررسی و درک کنیم و گام‌هایی که می‌توانیم برای جایگزین کردن صدای خودمان به جای فرهنگ برخاسته از صنعت برداریم شناسایی کنیم. برای نیل بدین هدف، این کتاب برای والدین دو گروه کودک و نوجوان به طور جداگانه راهکارهای عملی ارائه خواهد داد.
 

مقدمه:  مختصات عصر رسانه 

فصل 1: ما چگونه والدینی هستیم؟

فصل 2: چالش های تربیت فرزند در عصر حاضر

فصل3: راهکارهای عملی برای برقراری ارتباط با فرزندان در خصوص رسانه ها

فصل4: ما والدین برای حضور مؤثرخودمان در عصر حاضر چه باید بکنیم؟ 
منابع
 

این کتاب در پروژه "صیانت از کودکان و خانواده در اینترنت" به سفارش معاونت امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات با همکاری پلیس فتا ناجا تهیه شده است.

elzamat-tarbiyat-farzand-2.jpg

نویسنده کتاب
وحیده شاه حسینی - فاطمه نوری راد
مترجم
-
کلمات کلیدی :

افزودن دیدگاه جدید